Les 2: Je rendement hangt af van je gedrag in turbulente tijden

Ik vergeet het nooit meer. Het was 19 oktober 1987 en de Amerikaanse Dow Jones-index was net met 508 punten gecrasht. Een daling van 22 procent … op één dag! De grootste beursdaling ooit. Ik keek wat beduusd om me heen.

Voordat ik naar huis ging, besloot ik nog even de klant te bellen die bij het slot van de beurs al zijn aandelen had verkocht. Hij klonk opgelucht. Hij wilde niet nog meer geld verliezen. De Dow Jones was sinds 25 augustus, de hoogste slotstand tot dan toe, inmiddels met 36 procent gedaald.

De volgende dag leek de wereld er weer wat beter uit te zien. Veel analisten vonden de beursval overdreven. Mijn klant was ook over de ergste schrik heen en besloot al zijn aandelen bij de opening terug te kopen. De Dow Jones opende maar liefst 12 procent hoger.

Al snel begon de beurs weer te dalen. Een uur na de opening stond de Dow Jones alweer 18 procent lager. Ondanks mijn tegenstribbelingen verkocht hij opnieuw, in blinde paniek, zijn hele portefeuille.

De Dow Jones sloot de dag uiteindelijk bijna 6 procent hoger. En mijn onfortuinlijke klant…? Hij was boos en gedesillusioneerd. Later die week sloot hij zijn rekening en vertelde me dat hij nooit meer in aandelen wilde beleggen.

Tien jaar later stond de Dow Jones 351 procent hoger.

Denken dat je geen angst kent, is wat anders dan een held zijn als het erop aankomt

De psychologie vertelt ons dat we slechte voorspellers zijn van onze toekomstige emoties. Als ik je vraag of je bang bent voor slangen, zeg je misschien nee. Als ik plotseling een levende slang in je schoot gooi en je nog een keer vraag of je bang bent voor slangen, zeg je ongetwijfeld ja. Als je überhaupt nog met me wil praten.

Hetzelfde geldt voor beleggen. Als je start met beleggen, ben je ervan overtuigd dat je een beursdaling van bijvoorbeeld 30 procent in één maand tijd best aankunt. De kans is groot dat je de mentale kwelling van zo’n crash onderschat. Hoe het voelt om thuis te komen, naar je kinderen te kijken en je af te vragen of hun financiële toekomst naar de knoppen is.

Het is extreem moeilijk om te voorspellen hoe je omgaat met forse verliezen. Zeker als de beurs stijgt en de economie op rolletjes loopt. De fout die veel beleggers maken als ze aan een toekomstige beurscrash denken, is dat ze zich een wereld voorstellen waarin alles hetzelfde is als nu. Met één verschil: de aandelenkoersen staan 50 procent lager. Ze zien dat als een kans. Want ze hebben geleerd dat lagere koersen, hogere toekomstige rendementen betekenen. Wie wil dat nu niet?

Het probleem is dat de koersen nooit zomaar crashen. Wat als de reden van de koersval een dodelijke pandemie is, een recessie die je baan op het spel zet of een financiële crisis à la 2008? In die wereld, die je pas kunt begrijpen als je er middenin zit, is goedkoop kopen makkelijker gezegd dan gedaan.

Wijsheid achteraf verleidt je om te denken dat goedkoop kopen makkelijk is

De geschiedenis haalt een gemeen trucje met je uit: je weet van elke crisis uit het verleden precies hoe ze afliep. Je kunt onmogelijk even snel vergeten wat je nu weet als je probeert te herinneren wat jij en anderen toen voelden. Dat maakt het makkelijk om te denken:

Waarom kocht niet iedereen in 2009 aandelen toen de koersen zo laag waren? Wat een sufferds!

Het probleem? Begin 2009 wist niemand dat de beurs een dieptepunt had bereikt.

Geen zinnig mens kon met zekerheid zeggen dat de beursdaling van 50 procent niet zou uitmonden in een allesvernietigende crash van 80 procent. Van alle mogelijke uitkomsten behoorde het herstel van de beurs sinds begin 2009 tot de meest optimistische scenario’s. Maar zo denken we er nu niet over na. We beschouwen het als ‘normaal’, omdat het nu eenmaal zo is gegaan. De verleiding is groot om te denken dat beleggers die toen geen aandelen kochten sufferds waren.

Dat is ook de reden dat er meer beleggers zijn die Warren Buffetts uitspraak “Wees hebzuchtig als anderen bang zijn” napraten dan beleggers met een vermogen van 147,6 miljard dollar.

Je gedrag ​​is belangrijker dan wat je weet

Je vermogen groeit dankzij twee componenten: rendement en tijd. Die laatste doet het zwaarste werk. Als je dertig jaar lang jaarlijks zes procent verdient, houd je meer over dan als je vijftien jaar lang jaarlijks tien procent verdient. Om er vervolgens midden in een crash uit te stappen. Zoals mijn onfortuinlijke klant in 1987.

Als je als belegger nog nooit een crash hebt meegemaakt, beleg dan conservatiever dan je nodig vindt. Heb je wel een beurscrisis meegemaakt, dan is je gedrag van toen een goede voorspeller voor je reactie op de volgende. Was je een held en bleef je zitten? Prima. Verkocht je? Dan kun je maar beter wat conservatiever beleggen.

De belangrijkste vraag is dus niet wat het hoogste rendement is dat je kunt halen, maar wat het beste rendement is dat je zo lang mogelijk kunt volhouden.