Blogs 13-08-2026

99 volstrekt ‘willekeurige’ dingen die je moet weten over de economie, beleggen en de grijze massa tussen je oren

Hans Betlem

Joe Weisenthal schreef ooit op Twitter dat de meeste boeken gewoon artikelen zouden moeten zijn. En dat de meeste artikelen gewoon tweets zouden moeten zijn. Waarom? Omdat het de auteurs dwingt om hun punt duidelijk te maken en de lezer verder niet lastig te vallen met onnodig geleuter.

Dus hieronder tref je 99 blogs aan die zijn teruggebracht tot de lengte van een simpele tweet. Veel leesplezier!

Jonge beleggers willen in iemand geloven. Finfluencers willen geld verdienen. Eén van de twee zal teleurgesteld zijn. Weet je wie?
Het grootste economische risico is iets waar nu niemand over praat. Want als niemand zich er zorgen over maakt, is niemand erop voorbereid. En als niemand erop rekent, is de schade des te groter als het noodlot uiteindelijk toeslaat.
Ons financiële geheugen schijnt maar 10 jaar terug te gaan. De tijd heelt alle wonden. Hij verbergt ook veel waardevolle lessen.
Econoom Hyman Minsky zegt dat stabiliteit leidt tot instabiliteit. Stabiliteit leidt ertoe dat mensen zich veilig voelen waardoor ze meer risico nemen. Howard Marks observeerde dan ook dat: “The worst of loans are made in the best of times”
Het moeilijkste aspect van het bestuderen van de (financiële) geschiedenis is dat je weet hoe het verhaaltje afliep. Je kunt onmogelijk vergeten wat je nu weet. Hierdoor kun je je niet in anderen verplaatsen en je voorstellen wat zij in het verleden dachten of voelden. Daarom zijn het dagboek van Anne Frank en The Great Depression: A Diary ook zulke goede geschiedenisboeken
Zolang we kinderen krijgen, kapitaal in waarde daalt, technologie evolueert en onze voorkeuren veranderen, zal de economie groeien.
Volgens gedragspsycholoog Daniel Kahneman is het bewijs zonneklaar: “There’s a great deal more luck than skill in people getting very rich.”
Volgens Vanguard is er in een kalenderjaar vrijwel geen verband tussen economische groei en het rendement op de beurs. De hoeveelheid neerslag is een betere voorspeller van de beurs.
Een president heeft minder invloed op de economie en de beurs dan je denkt. Trump is de slechtste president van de VS ooit. Maar zowel in zijn eerste als in zijn tweede termijn (tot nu toe) groeide de economie en steeg de beurs.
Als je succesvolle beleggers bestudeert, ontdek je één gemeenschappelijke deler: ze hebben geen controle over wat de markt doet, maar wel over de grijze massa tussen hun oren.
Recent werd bekend (2026) dat het consumentenvertrouwen in de VS nog nooit zo laag was als nu. Lager dan in 2008 en 2020. Terwijl de economie groeit en de beurs op een record staat. Misschien komt het doordat de prijs om van die hogere welvaart te profiteren (stress, geld, status, concurrentie, complexiteit en verwachtingen) nog sneller stijgt.
Op de beurzen is meer geld verloren door beleggers die probeerden de correcties te ‘slim’ af te zijn dan door de correcties zelf.
In de sociale wetenschappen, zoals economie, zijn er maar weinig zaken die altijd waar zijn. Of zoals Carl von Clausewitz zegt: “Too many theories try too hard to be laws.”
“Succes is een slechte leermeester,” zei Bill Gates ooit. “Het verleidt slimme mensen om te denken dat ze niet kunnen verliezen.”
The lump of labor fallacy is het hardnekkige misverstand dat we op elk moment in de economie een vaste hoeveelheid werk moeten verzetten. En of mensen doen dat werk, of machines. Als machines het werk doen, blijft er minder werk over voor mensen.Volgens een rapportuit 2022 werkt op dit moment 60 procent van de beroepsbevolking in banen die in 1940 nog helemaal niet bestonden. Dankzij innovatie.
De wereld vergaat maar één keer. Als het zover is, maakt het geen fluit uit hoe je portefeuille eruitziet. Hoeveel geld je in aandelen, goud of bitcoin hebt. Tot het zover is, doe je er goed aan om alle onheilsprofeten te negeren.
“Until we know we are wrong, being wrong feels exactly like being right.” – David McRaney
In de komende 50 jaar zul je 7 tot 10 recessies meemaken. Wees dus niet verbaasd als er een langskomt.
Niemand weet over 100 jaar nog wie je bent. Daarom kun je je maar beter concentreren op wat je nu gelukkig maakt in plaats van wat je allemaal met geld kunt kopen. Of zoals de Schotten zeggen: “Be happy while you are living, for you are a long time dead.”
In de economie en de financiële markten kunnen we tegenwoordig vrijwel alles meten, behalve de angsten, hoop, wrok, spijt, hebzucht, doelen, drijfveren en verwachtingen van mensen. Daarom is het verleden ook zo’n constante opeenvolging van raadselachtige gebeurtenissen.
Het grootste voordeel van geld is vrijheid: de mogelijkheid om te doen wat je wil, met wie je het wil en hoe lang je het wil. Daar kan geen Ferrari of Birkin-tas tegenop.
Het kapitalisme breekt alles af wat niet werkt en legt genadeloos alle zwakke punten bloot. Daarom wordt onze groeiende welvaart zo af en toe onderbroken door tegenslag, recessies en crashes. Het is simpelweg de prijs die we moeten betalen om te kunnen genieten van de vooruitgang.
Verschillende studies hebben uitgewezen dat beleggers die het meest handelen het slechtste rendement halen. Onthoud de wijsheid van Pascal: “All man’s miseries derive from not being able to sit in a quiet room alone.”
Sinds 1928 steeg de S&P 500-index met meer dan 1,1 miljoen procent. Tijdens diezelfde periode ging de index ook 22 keer met minimaal 20 procent onderuit. Beleggers zouden minder bang zijn voor een correctie als ze wisten hoe normaal het was.
Hoe meer geld je hebt, des te minder mensen bereid zijn om je te vertellen dat je het mis hebt, gekke dingen doet, gemeen bent of niet goed oplet.
De vorige crash lijkt nooit op de volgende. Daarom kun je een levenlang lessen leren zonder dat je er iets aan hebt. Daniel Kahneman zegt dan ook dat: “The correct lesson to learn from surprises is that the world is surprising”.
Daniel Kahnemans advies om betere beslissingen te nemen: “Praat met mensen die het met je oneens zijn en met mensen die zich niet in dezelfde emotionele situatie bevinden als jij.” Probeer het eens als je op het punt staat om een beleggingsbeslissing te nemen.
Problemen in complexe systemen zoals de financiële markten en de economie hebben zelden één enkele oorzaak. ‘Als X, dan Y’ werkt zelden. De wereldeconomie bestaat uit 8 miljard mensen, 195 landen en 400 miljoen bedrijven. Dus kom maar op met je formule.
Het grootste deel van wat beleggers ‘overtuiging’ noemen, is het opzettelijk negeren van nieuwe informatie die ze van gedachten zou kunnen doen veranderen.
Warren Buffett vertelde ooit dat hij tijdens zijn carrière 400 tot 500 aandelen kocht. Hij verdiende het meeste geld aan tien ervan. Een groot deel van je rendement komt vaak uit een piepklein deel van je beleggingen.
Twee krachten bepalen elke financiële markt: geld is emotioneel en de meeste mensen denken niet dat ze emotioneel zijn. Wees extra alert als je vermogensbeheerder je zegt dat hij emotieloos voor je belegt.
In 1909 waren er 272 autoproducenten in de VS. Dankzij consolidatie en faillissementen kwamen er 3 bovendrijven: Ford, GM en Chrysler. In 2009 gingen GM en Chrysler failliet. Een veelbelovende trend en winst maken, gaan niet altijd samen.
Jason Zweig schrijft in zijn boek Your Money & Your Brain dat uit scans bleek dat de hersenactiviteit van een belegger die winst maakt niet te onderscheiden is van dat van een junk. Geld verdienen geeft ons letterlijk het gevoel dat we cocaïne snuiven.
Als je belegt, krijg je geen extra punten voor hoe complex je strategie is. Deze simpele strategie leidt op de lange termijn tot een fantastisch resultaat: 1. Geef minder uit dan je verdient. 2. Beleg wat je overhoudt. 3. Diversifieer. 4. Wacht.
Geld uitgeven om anderen te laten zien hoeveel geld je hebt, is de beste manier om geld kwijt te raken. Zangeres Rihanna verdiende tientallen miljoenen. In 2009 ging ze failliet. Waarop haar accountant verzuchtte: “Was it really necessary to tell her that if you spend money on things you will end up with the things and not the money.”
Verkopen beleggers massaal hun aandelen in paniek als de beurs crasht? Nee, natuurlijk niet. Jij en ik kunnen onze aandelen alleen verkopen als iemand anders ze van ons koopt. Onthoud dat als je een krantekop leest die schreeuwt: “Beleggers verkochten massaal aandelen vanwege bla, bla, bla…”
De end-of-history illusion stelt dat we best weten dat onze smaken en voorkeuren in het verleden veranderd zijn. Kijk maar eens naar een oude foto van jezelf. Dat kapsel! Die broek! Maar deze illusie beweert ook dat we onderschatten hoe onze smaken, voorkeuren en doelen in de toekomst zullen veranderen.
De beurs gaat regelmatig onderuit. Reken elk jaar op een correctie van 10 procent, elke twee jaar op een daling van 20 procent, twee keer per decennium op een beursval van 30 procent, en twee keer tijdens je leven op een crash van 50 procent. Of zoals Dolly Parton ooit zei: “The way I see it, if you want the rainbow, you gotta put up with the rain.”
Hier is een raadseltje voor je: Rijke mensen hebben het nodig. Arme mensen hebben het al. Als je het eet, ga je dood. En als je dood gaat, neem je het met je mee. Wat is het? Niets. Niets? Ja, dat klopt. Grappig, hè?
Stanford-hoogleraar Scott Sagan zegt over risico: “Dingen die nog nooit eerder zijn voorgevallen, gebeuren voortdurend.”
De ervaring die je vermogensbeheerder zegt te hebben, vertelt je niets nuttigs. Je kunt een hele carrière slechter presteren dan de index. De financiële sector ligt bezaaid met dit soort ‘ervaren’ types.
Charlie Munger zei ooit, “Als je me vertelt hoe je beloond wordt, vertel ik hoe je jezelf gedraagt.” In 1989 verdienden de CEO’s van de zeven grootste Amerikaanse banken 100 keer het gemiddelde salaris in de VS. In 2007 was dat meer dan 500 keer. In 2008 bestonden een aantal van die banken niet meer.
Rijkdom is een relatief begrip. Of zoals komiek Chris Rock zei: “Als Bill Gates wakker wordt en ontdekt dat hij nog maar net zoveel geld heeft als Oprah Winfrey, springt hij uit het raam.”
De grootste drijfveren achter risico zijn schulden, overmoed, ego en ongeduld.
Rapper Kanye West zei ooit: “If you guys want these crazy ideas and these crazy stages, this crazy music and this crazy way of thinking, there’s a chance it might come from a crazy person.” Denk nu eens aan Elon Musk.
Langetermijnbeleggen is oersaai. Daar kun je maar beter vrede mee hebben zodat je de lokroep kunt weerstaan van het doen van domme transacties om de verveling te verdrijven. Als je toch actie wil, stuur een wildvreemde dan eens een appje met de tekst: “Ik heb het lijk verstopt, wat doen we nu?” En laat de spanning beginnen.
Geld is een negatieve kunst. De meeste mensen vragen zich af: “Hoe kan ik slimmer worden, meer kennis vergaren, en nieuwe vaardigheden leren?” Vaak zijn dat goede vragen. Geld is daarop een uitzondering. Je kunt je beter afvragen: “Hoe zorg ik dat ik minder dom, minder hebzuchtig en minder ongeduldig word?”
Het idee dat iets waarschijnlijk is en toch niet gebeurt, of onwaarschijnlijk is en toch gebeurt, is één van de belangrijkste wijsheden die een belegger in z’n achterhoofd moet houden.
John D. Rockefeller had een vermogen van omgerekend 350 miljard dollar, maar hij had geen antibiotica, pijnstillers, internet, GPS, social media en zonnebrandcrème. Ruilen?
Als ervaren beleggers slecht presteren, komt dat vaak doordat ze experts zijn in een wereld die niet meer bestaat. Ze vertrouwen op formules en strategieën die in het verleden goed presteerden. Maar ze beseffen niet dat de situatie zo ingrijpend gewijzigd is dat ze het oude draaiboek overboord moeten gooien.
De grootste financiële ongelukken worden vaak veroorzaakt doordat mensen wat ze nodig hebben riskeren voor iets wat ze alleen maar willen.
Lehman Brothers, een bedrijf dat 158 jaar bestond, ging in 15 maanden tijd van de hoogste beurskoers ooit naar een faillissement. Hetzelfde gold voor Enron, Nokia, Kodak, General Motors, Bernie Madoff, Fannie Mae, Muammar Gaddafi en de Sovjet-Unie. Bedrijven, mensen en instituten die decennialang floreren, kunnen binnen enkele minuten verwoest worden. Vooruitgang gaat veel langzamer, met bijvoorbeeld 2 procent per jaar, waardoor niemand het merkt.
Elke dag zijn meer mensen en bedrijven bezig met het oplossen van problemen dan het creëren ervan. Ondernemers richten nieuwe bedrijven op omdat zij zich een wereld kunnen voorstellen die nog niet bestaat. Dit gebeurt al duizenden jaren. Zij lossen het ene probleem op en gaan door naar het volgende. Poco a poco.
Beleggen in aandelen is één van de beste manieren om je vermogen te beschermen tegen inflatie. De Amerikaanse beurs heeft op de lange termijn de inflatie met bijna 7 procent per jaar verslagen. De belangrijkste reden is dat dividenden en bedrijfswinsten sneller stegen dan de inflatie.
De correcte prijs voor een belegging is wat iemand anders ervoor wil betalen, omdat alle prijzen afhangen van subjectieve aannames over de toekomst.
Hoe meer sociale media mensen in aanraking brengen met andere meningen, des te bozer ze worden dat er überhaupt afwijkende opinies bestaan.
Een bouwkundige kan een succesvolle carrière opbouwen met uitsluitend z’n kennis van techniek. Hetzelfde geldt voor een chemicus, meteoroloog of radioloog. In beleggen werkt dat anders. Daar draait het om een beetje kennis van wiskunde, boekhouden, sociologie, psychologie, marketing, rechten, politiek, geschiedenis, statistiek en biologie. Daarom zijn de financiële markten onderhevig aan verandering en dus onvoorspelbaar. Het is ook de reden dat er zo weinig beleggingsexperts bestaan.
Risico betekent dat er meer ongelukken kunnen gebeuren dan er zullen gebeuren.
De formule voor een succesvolle carrière is volgens Charlie Munger simpel: 1. Verkoop nooit iets wat je zelf nooit zou kopen. 2. Werk nooit voor iemand waarvoor je geen respect hebt. 3. Werk uitsluitend met mensen met wie je graag samenwerkt.
Scholen zijn goed in het meten van je intelligentie maar niet zo goed in het meten van je passie, je doorzettingsvermogen en je karakter. Die laatste drie zijn op de lange termijn belangrijker dan je intelligentie.
Als ik je vraag: “Hoe zou je je voelen als de beurs met 40 procent daalt?”, stel je jezelf een wereld voor waarin alles hetzelfde is behalve de beurskoersen. Die staan 40 procent lager. Dat beschouw je als een mooie kans om aandelen bij te kopen! Maar de oorzaak van die crash is misschien een ziekte waaraan je kunt overlijden, een recessie waarin je je baan kunt verliezen of een uit de hand gelopen inflatie waarvan het einde niet in zicht is. In zo’n wereld, die je pas begrijpt als je er middenin zit, ben je ineens een stuk minder dapper.
Complexiteit verkoopt goed. Geef een klant een advies dat bestaat uit tien zinnen en hij of zij schudt meewarig het hoofd. Geef ze een powerpointpresentatie van 122 slides vol met overbodige onzin en ze betalen graag je fee en verwijzen hun vrienden door. Lengte lijkt vaak het enige bewijs dat je je best hebt gedaan.
Het leven van een econoom en een beleggingsstrateeg ziet er ongeveer zo uit: Mijn voorspelling kwam niet uit. Weer niet. Zucht… weer mis. Ja, mijn voorspelling kwam uit! Ik zei het je toch! Mijn voorspelling kwam niet uit. Weer niet. Zucht… weer mis. Enzovoorts.
De Financial Times schreef dat de helft van de 15.000 beleggingsfondsen in de VS wordt beheerd door managers die nog geen kwartje van hun eigen geld in het fonds beleggen.
Als een beheerder claimt hetzelfde belang te hebben als jij terwijl hij zich een deel van je winst toe-eigent, moet hij ook dezelfde pijn voelen als het misgaat. Wet 229 uit het wetboek van Hammurabi: Als een aannemer een huis bouwt dat instort waardoor de eigenaar overlijdt, wordt de aannemer ter dood gebracht.
Morgan Housel schrijft: “Vorig jaar dineerde ik met een financieel adviseur die een klant heeft die niet wil weten wat zijn rendement is en of zijn portefeuille beter of slechter presteert dan de benchmark. Het enige wat die klant interesseert is of hij genoeg geld heeft om met zijn vrouw te blijven reizen. Dat is zijn enige benchmark.”
Eén van de redenen dat de beurs stijgt is dat het rendement op aandelen asymmetrisch is. Je kunt maar 100 procent verliezen op een aandeel, terwijl je aan de andere kant honderdduizenden procenten kunt verdienen. Nvidia steeg sinds de beursgang in 1999 met ruim 500.000 procent.
Twee dingen zijn verantwoordelijk voor een stijging of daling van de beurs: de bedrijfswinsten, inclusief dividenden, en de verandering in hoeveel beleggers voor die winsten willen betalen. Al het andere is een afgeleide van die twee zaken.
De reden dat de crisis in 2008 de Grote Financiële Crisis heet en niet de Tweede Grote Depressie is omdat Ben Bernanke, de voorzitter van de FED, het financiële stelsel met een, tot dan toe, ongekende hoeveelheid liquiditeit overspoelde. In 2020 deden de centrale banken het nog eens dunnetjes over waardoor ze ook de Derde Grote Depressie vermeden. Mijn dank is groot.
In het boek Why Don’t We Learn From History? schrijft de auteur: “[De geschiedenis] kan niet worden geïnterpreteerd zonder de hulp van verbeelding en intuïtie. Het bewijsmateriaal is zo enorm dat selectie onvermijdelijk is. Waar selectie is, is kunst.” Als je dat niet gelooft, leg me dan eens uit wat volgens jou de oorzaken waren van de Grote Financiële Crisis in 2008.
Beleggen bestaat misschien voor 60 procent uit wetenschap. De rest is kunst. Wetenschap heeft formules. Kunst heeft rages. Wetenschap heeft berekeningen. Kunst heeft gevoelens. Wetenschap heeft wetten. Kunst heeft tijdperken. Wetenschap kun je leren. Kunst moet je meemaken. Je kunt je leven lang druk zijn je gelijk te bewijzen met behulp van formules om vervolgens door het artistieke aspect met je neus op de feiten geduwd te worden.
De prijs is wat je betaalt voor een aandeel. De waarde ervan is wat je graag wil dat je Excel spreadsheet tegen je zegt.
Goed nieuws merk je niet omdat vooruitgang nooit op de voorpagina staat.Maar een ramp komt als een dief in de nacht en gooit je hele leven overhoop. Het zuigt al je aandacht op en de talkshows likken hun vingers erbij af. De details zijn lekker helder waardoor het verhaal zo goed klopt. “History is just one damned thing after another.”
Als je me vertelt hoe je over immigratie denkt, kan ik waarschijnlijk raden hoe je over abortus denkt. Vertel me op welke partij je hebt gestemd, en ik weet of je de economie sterk of zwak vindt. Als ik jouw opinie over iets kan raden op basis van hoe je over iets anders denkt, heb je een deel van je denkwerk uitbesteed aan groepsdenken. Vertel me dan niet dat je een onafhankelijke denker bent.
De aandelenmarkt is de enige plek waar het product in de uitverkoop gaat en alle klanten de winkel uit rennen.
“Everything that can be invented has been invented.” – Charles H. Duell, an official at the US patent office, 1899.
Een onderzoek uit 2018, Sensation Seeking and Hedge Funds, concludeerde dat hedge fund managers die in een sportauto rondreden, maar liefst 2,92 procent per jaar slechter presteerden dan managers die in een gewone auto reden.
Pessimisten komen overtuigend over. Een pessimist roept op tot actie: Doe iets! Zet het op een lopen! Verkoop! Verberg je! ‘Iets doen’ is beter dan niets doen, nietwaar? Optimisten klinken als tweedehands autoverkopers die zich niet bewust zijn van risico.
De rente stijgt en dat is slecht voor aandelen. Maar de rente stijgt omdat de economie snel groeit en dat is goed voor aandelen. Die groeiende economie kan leiden tot een hogere inflatie en dat is slecht voor aandelen. Maar de inflatie leidt tot hogere bedrijfswinsten en dat is goed voor aandelen. Herhaal dit tot je gek wordt.
De stijging van AI-aandelen wordt door veel mensen gebruikt om te waarschuwen voor een zeepbel. Dat doet mij denken aan een oude grap: een zeepbel is een beursstijging die je hebt gemist.
Zakenbank JP Morgan deed ooit onderzoek naar het rendement van alle aandelen die voor kortere of langere tijd deel uitmaakten van de Russell 3000-index, de index van de 3000 meest waardevolle bedrijven in de VS. De conclusie was interessant: Maar liefst 40 procent van alle aandelen verloor ten minste 70 procent van de waarde en herstelde nooit meer. Nog eens 25 procent van alle aandelen presteerde slechter dan de index zelf. Slechts 7 procent van alle aandelen, de extreme winnaars, was verantwoordelijk voor bijna al het rendement van de index.
Waarom doen de strategen van vermogensbeheerders en banken voorspellingen? Belegger Howard Marks geeft 5 redenen: 1. Het is onderdeel van de job, 2. We hebben het altijd gedaan, 3. Mijn concurrent doet het ook, 4. Ik heb het altijd gedaan, dus ik kan er nu niet mee stoppen en 5. Als ik het niet doe, laten potentiële klanten ons links liggen.
In 1982 was de waarde van de hele Amerikaanse beurs ongeveer 1,2 biljoen dollar. Op dit moment is alleen Nvidia al 4,71 biljoen dollar waard. De beurs stijgt op de lange termijn omdat bedrijven groter worden en meer winst maken.
De beursindex is geen vaste set bedrijven die er voor eeuwig deel van blijft uitmaken. Bedrijven die niet goed presteren, wegen steeds minder zwaar in de index of vliegen er helemaal uit. Elke tien jaar maakt ruim een derde van de bedrijven uit de S&P 500 plaats voor nieuwe bedrijven. Met betere vooruitzichten.
Noodzaak is de moeder van de uitvinding. Stress focust je aandacht. Het maakt een einde aan uitstelgedrag en besluiteloosheid. De Grote Depressie bracht ons gaarkeukens. Ze bracht ons ook supermarkten, magnetrons, zonnebrandcrème, straalvliegtuigen, elektronenmicroscopen, raketten, magnetische geluidsopname, nylon, kopieerapparaten, teflon, helikopters, kleurentelevisie, plexiglas, commerciële luchtvaart, de meeste soorten plastic, synthetisch rubber, wasserettes etc.
Voormalig toptennisser Andre Agassi vertelt in zijn autobiografie hoe het voelde om op Wimbledon z’n eerste Grand Slam Titel te winnen: “A win doesn’t feel as good as a loss feels bad, and the good feeling doesn’t last as long as the bad. Not even close.” Met geld hebben we ook last van deze loss aversion. Volgens Professor Kahneman maakt een verlies van 100 euro ons tweeënhalf keer zo depressief als dat een winst van 100 euro ons blij maakt.
Een betrouwbare manier om mensen onwaarheden te laten geloven, is veelvuldige herhaling. Als je iets maar vaak genoeg hoort, neem je het onbewust voor waar aan. Iedereen weet dat een stijgende rente slecht is voor aandelen. Het probleem? De rente stijgt al sinds 2020 en de beurs is vrolijk meegestegen.
In jaren zoals 2022, waarin alles daalt, had je liever minder risico genomen. In jaren zoals 2023, waarin alles stijgt, had je liever meer risico genomen. Maar het enige rendement dat ertoe doet, is je rendement op de lange termijn. Om in de lange termijn aan te komen, ontkom je niet aan een reeks kortstondige emoties.
Speel nooit Russisch roulette, ook al is de kans dat je het overleeft 83 procent. Dat geldt ook voor beleggen. In plaats van jezelf af te vragen: “Zijn de kansen in mijn voordeel?” kun je je beter afvragen: “Als het onverhoopt toch misgaat, ruïneert dat mijn leven?” Ontelbare financiële begrafenissen werden voorafgegaan door transacties met een grote kans op succes en een kleine kans op een desastreus verlies.
Jongeren adviseren over de voordelen van sparen en beleggen, is lastig. Een student in Groningen vertelde me ooit: “Ik wil niet pas rijk zijn als ik oud ben.” De pensioengerechtigde leeftijd is voor jongeren synoniem met een gehoorapparaat, een loszittend kunstgebit, vergeetachtigheid, een nieuwe heup en in slaap vallen voor de TV? In de jaren zestig zong de rockband The Who niet voor niets al: “I hope I die before I get old.”
In de zakenwereld is het mantra: tijd is geld! Maar is tijd net zoveel waard als geld? Van geld kun je in theorie ongelimiteerde hoeveelheden vergaren. De tijd die je nog hebt, is gelimiteerd. Daarom zouden we een uur waardevoller moeten vinden dan een euro. Warren Buffett is 95 jaar oud en heeft een vermogen van 150 miljard dollar. Wil je met hem ruilen? Natuurlijk niet. Want hij heeft wel veel geld, maar nog maar heel weinig tijd.
Waarom stortte de beurs niet in toen Rusland Oekraïne binnenviel en Europa een oorlog op haar deurmat gepresenteerd kreeg? En waarom stortte de beurs niet in toen de VS en Israël dachten dat het een goed idee was om Iran aan te vallen? Omdat we, ondanks dat we ons zorgen maken, de volgende dag gewoon weer onze boodschappen doen.
Ik kan een hypothese nooit bewijzen. Maar ik kan haar wel weerleggen. Ik kan nooit bewijzen dat alle zwanen wit zijn. Ook al zie ik er 100 duizend. Want als ik één zwarte zwaan zie, kan mijn hypothese direct de prullenbak in. Voor beleggers is de les: ‘Is nog nooit gebeurd’ betekent niet ‘zal nooit gebeuren.’
Ik haalde het op 32-jarige leeftijd in m’n hoofd om het tegelijkertijd op te nemen tegen General Motors, Ford en NASA? Waarom? Omdat ik een maniak ben! Ik denk oprecht dat geen hindernis te hoog is voor me. En het kan me geen r**t schelen wat je van me vindt. Groetjes van Elon Musk, de eerste biljonair ter wereld.
Knoeit de Amerikaanse overheid met de inflatiecijfers? Sinds het begin van deze eeuw groeide de Amerikaanse economie gemiddeld met 4,6 procent per jaar. De inflatie over diezelfde periode was gemiddeld 2,6 procent per jaar. Dat betekent dat de Amerikaanse welvaart jaarlijks met 2 procent (4,6 – 2,6) toenam. Best redelijk. Mensen die beweren dat de inflatie in werkelijkheid met 10 procent per jaar steeg, beweren dus dat de Amerikanen er jaarlijks met 5,4 procent (4,6 – 10) op achteruit zijn gegaan. Als dat zo is, zou de Amerikaanse economie zich al deze hele eeuw in een gruwelijke depressie bevinden. En dat klopt niet.
Je hoort succesvolle mensen wel eens zeggen dat ze hun eigen geluk maken. Maar die uitspraak is met zichzelf in tegenspraak. De definitie van geluk is nu juist dat het gebeurtenissen zijn waarop je geen invloed hebt. De grootste ironie van ons leven is dat we geen controle hebben over waar we geboren worden en onder welke omstandigheden. Nul komma nul. Natuurlijk heb je controle over je eigen lot… Alleen weet je niet of je dat lot tegemoet gaat op een luxe jacht of op een lekkend vlot.
De gemiddelde auteur verkoopt tijdens zijn leven 3.000 boeken. J.K. Rowling, schrijfster van de Harry Potter boeken, verkocht er tot op heden al 600 miljoen. Dat is 200.000 keer zoveel als wat de gemiddelde auteur verkoopt. Toch vinden beleggers het raar dat het meeste rendement op de beurs van slechts een klein aantal bedrijven afkomstig is.
Sinds 2004 hebben aandelen Domino’s Pizza een rendement geboekt van ruim 7.000 procent. Dat is ruim 23 procent per jaar. Op LinkedIn las ik dan ook het perfecte advies van iemand: “Dus in plaats van geld uit te geven aan fastfood, is het misschien verstandiger om te investeren in de bedrijven erachter, zoals Domino’s.” Ja, laten we dat eens met z’n allen doen! We eten allemaal geen pizza meer en beleggen het uitgespaarde geld in aandelen Domino’s Pizza. Het resultaat? Een dubbele strop: Geen pizza meer en onze aandelen Domino’s Pizza zijn waardeloos omdat het bedrijf geen omzet meer draait.
‘Op ‘n dag’ is geen dag. “Nog een paar jaar in deze baan en dan ben ik financieel stabiel genoeg om minder te werken.” En dat … ga je helemaal niet doen! Tenminste niet als je wacht tot de tijd ‘rijp’ is. Want de tijd is nooit rijp om risico te nemen of je leven overhoop te gooien. Je kan het moment pakken of door je vingers laten glippen. Als je je realiseert dat je tijd op aarde gelimiteerd is, wakkert je vuurtje misschien aan. Tik…tak…tik…tak.