Les 8: Dus jij denkt dat je een goede belegger bent?

Het menselijk ras is zo heerlijk overmoedig. Stel een vraag als: “Steek je vinger op als je denkt dat je een bovengemiddelde automobilist bent”, en de meerderheid van de aanwezigen blijkt Gods geschenk aan het wegennet te zijn.

In 1975 publiceerde Sam Peltzman de studie The Effects of Automobile Safety Regulation. Hierin stelde hij vast dat betere veiligheidsmaatregelen, zoals autogordels, ertoe leidden dat bestuurders zich veiliger voelden. Hierdoor gingen ze agressiever rijden en veroorzaakten ze meer ongelukken. Een groot deel van de beoogde veiligheidswinst werd op die manier weer tenietgedaan.

Zijn beleggers ook overmoedig? De vraag stellen, is ‘m beantwoorden. Veel hobbybeleggers en vermogensbeheerders denken dat ze bovengemiddelde beleggers zijn. Maar…

1. Kun je echt zo goed met je emoties omgaan als je denkt?

In zijn boek Thinking, Fast and Slow schrijft professor Kahneman dat we niet alleen met onze hersenen denken, maar met ons hele lichaam. Als je bijvoorbeeld tijdens een wandelingetje denkt aan ouder worden, loop je onbewust een stuk langzamer. Datzelfde overkomt je ook als je belegt. Als de koersen dalen, reageert je lichaam direct. Je hartslag stijgt en je spieren spannen aan. Stress!

Ik moet daarom altijd grinniken als vermogensbeheerders op hun website schrijven dat zij voor hun klanten ‘zonder emotie’ beleggen. Zij zijn niet, zoals hun klanten, vaten vol emoties die continu verkeerde beslissingen nemen. Yeah, right.

De beste beleggers zijn ‘functionele’ psychopaten. Niet te verwarren met seriemoordenaars. Functionele psychopaten functioneren prima in de maatschappij, maar ze voelen nauwelijks emoties. En als ze wel emoties voelen, beheersen zij die tot in het extreme. Zij zijn meesters in het razendsnel inschatten van een situatie en het kiezen van de beste optie.

In het boek The Snowball leer je Warren Buffett kennen als een emotioneel mens die net als iedereen last heeft van depressies, opwinding en driftbuien. En dat is logisch. Want net als bij jou en mij stroomt er dopamine, serotonine en cortisol door zijn lichaam. Maar hij heeft een muur opgetrokken tussen zijn emoties en zijn financiële beslissingen.

2. Ben je fanatiek genoeg?

Stanley Druckenmiller behaalde tussen 1981 en 2010, met zijn fonds Duquesne Capital, een jaarlijks rendement van 30,4 procent. Zonder één enkel negatief jaar. Hij zei ooit dat beleggen voor sommige mensen zo’n stimulans is dat ze er zeven dagen per week en 24 uur per dag mee bezig zijn.

Ze gaan volledig op in het spelletje en zijn geobsedeerd door winnen. Ze kunnen simpelweg niet anders. En geld? Dat is voor hen slechts een manier om de score bij te houden. Niet een doel op zich.

Je kunt als hobbybelegger of als vermogensbeheerder die ook een bedrijf draaiende moet houden, alleen de index verslaan als andere beleggers slechter presteren dan de index. Het is een zero-sum game. In dat spelletje concurreer je met fanatiekelingen als Druckenmiller die de index met ruim 20 procent per jaar versloeg.

3. Wat is je strategie?

Charlie Munger vertelde ooit een verhaal over een man die Mozart ontmoet en zegt: “Ik wil net als jij symfonieën schrijven, en ik wil graag je advies.” Hierop antwoordt Mozart: “Je bent veel te jong om symfonieën te schrijven.” De man protesteert en zegt: “Maar jij schreef ze al toen je tien jaar oud was.” Waarop Mozart antwoordt: “Dat klopt, maar ik vroeg niemand om advies.”

Als belegger is er niets mis mee om te begrijpen waarom sommige beleggers uitblinken. Maar je moet die lessen wel verwerken in een pad dat uniek is voor jou. In het boek The Big Short van Michael Lewis vertelt Michael Burry dat hoe meer hij zich in Warren Buffett verdiepte, “hoe minder hij geloofde dat Buffett gekopieerd kon worden.”

Warren Buffett leerde het vak van Benjamin Graham, maar kopieerde hem niet. Hij koos zijn eigen weg. Hij begreep dat om op een spectaculaire manier succes te behalen, zijn beleggingsstrategie ook spectaculair anders moest zijn dan die van anderen. De ideale strategie is er een die niet alleen werkt, maar ook nog eens goed bij je temperament past.

4. Kun je de verleiding van de verveling weerstand bieden?

Morgan Housel schrijft in zijn boek The Psychology of Money dat piloten onder elkaar wel eens de grap maken dat hun werk bestaat uit “urenlange verveling, afgewisseld met momenten van pure doodsangst.”

Hetzelfde geldt voor beleggen. Het is een eindeloze cyclus van bijblijven met de wereld en proberen bedrijven, sectoren, trends en technologieën te doorgronden. Je leest, luistert en analyseert tot je een ons weegt. En soms… wordt het ineens spannend. Als je bijvoorbeeld op een geweldig idee stuit of de markt je een flinke draai om je oren verkoopt. Op die momenten moet je kalm blijven en de juiste beslissingen nemen.

Als je de verveling en het ‘niks doen’ moeilijk kunt verdragen, word je een gevaar voor jezelf en voor je klanten. Jason Zweig schreef in een artikel A bored investor is a dangerous thing: “Een belegger die zich verveelt, bezwijkt al snel onder de grillen van andere verveelde beleggers die als een hersenloze kudde achter elk idee aanlopen.”

5. Heb je haast?

Jeff Bezos vroeg Warren Buffett ooit: “Je beleggingsfilosofie is zo eenvoudig. Waarom kopieert niet iedereen je?” Waarop Buffett antwoordde: “Omdat niemand langzaam rijk wil worden.”

De financiële markten straffen je af als je haast hebt. Ik begrijp het wel. Je wilt snel rijk worden of de vermogensbeheerder zijn die beter presteert dan de index. Alleen trekt de markt zich niets aan van wat jij allemaal wilt. Zo af en toe doen zich geweldige kansen voor. Maar de markten volgen daarbij hun eigen agenda. Als je probeert om de hoofdprijs zo snel mogelijk binnen te slepen, sta je op het punt om veel geld te verliezen.

George Soros vertelde voormalig Morgan Stanley-bankier Byron Wien ooit: “Weet je wat je probleem is? Je gaat elke dag naar je werk en denkt dat je, omdat je elke dag naar je werk gaat, je ook iets moet doen. Ik ga alleen naar mijn werk op de dagen dat het zinvol is om te gaan. En op die dag doe ik ook echt iets. Maar als je elke dag naar je werk gaat en je je verplicht voelt om iets te doen, heb je niet door wanneer het een bijzondere dag is.”

6. Hoe vermijd je dat je een expert wordt in een verouderde versie van de wereld?

Ik ken een belegger die jarenlang lang fors beter presteerde dan de index. Totdat eind 2020 de rente begon te stijgen. Ik ken beleggers die de hausse in AI-bedrijven misten omdat “deze bedrijven niet pasten binnen hun beleggingscriteria.” En ik ken beleggers die de beurs eind 2025 te duur vonden, om er vervolgens achter te komen dat de bedrijfswinsten in 2026 harder stijgen dan de koersen. Nu zijn de aandelen en gestegen en goedkoper geworden.

Daarom heb ik ook altijd medelijden met beleggers die zich profileren als waardebeleggers, groeibeleggers of kwaliteitbeleggers. Deze affiches worden onderdeel van hun identiteit, van wie ze zijn. Het onbedoelde effect ervan is dat ze een groot deel van de kansen in de financiële markten mislopen, omdat die ‘niet passen’ binnen hun criteria.

In zijn memo I Beg to Differ schreef Howard Marks dat Charlie Munger hem vertelde dat beleggers die denken dat er een formule bestaat die succes garandeert, niets begrijpen van het complexe, dynamische en competitieve karakter van de financiële markten.

7. Beleggen is een marathon. Kun je hem uitlopen?

Tussen 1977 en 1990 behaalde Peter Lynch met zijn Fidelity Magellan Fund een rendement van 29,2 procent. Bijna het dubbele van dat van de S&P 500-index. Op z’n 46^e ging hij met pensioen vanwege de tol die zijn werkschema eiste van zijn gezinsleven.

Uitzonderlijk goede trackrecords zijn zeldzaam. Om dat te bereiken, moet je je kapitaal, je mentale welzijn en je lichaam beschermen. De financiële markten zijn een onuitputtelijke bron van potentiële kansen. Je kunt altijd veel meer analyseren dan je al doet. Zo af en toe moet je echt even uitblazen in het vertrouwen dat er altijd weer een nieuwe kans voorbijkomt.

Stanley Druckenmiller zei ooit over zijn mentor George Soros: “Soros kan als geen ander verlies nemen. Als een transactie niet werkt, sluit hij de positie zonder er te veel over na te denken. Hij heeft zoveel zelfvertrouwen dat een verlies hem niet dwars zit.